|
1. Przedimka nieokreślnego nie ma; jest tylko określny la, wspólny dla wszystkich rodzajów, przypadków i liczb. 2. Rzeczownik kończy się zawsze na o. Dla utworzenia liczby mnogiej dodaje się końcówkę j. Przypadki są dwa: mianownik (nominativus) i biernik (accusativus); ten ostatni powstaje z mianownika przez dodanie zakończenia n. Resztę przypadków tworzy się za pomocą przyimków, dla dopełniacza (genitivus) - de (od), dla celownika (dativus) - al (do), dla narzędnika (instrumentalis) kun (z) lub inne przyimki odpowiedni do znaczenia. Przykłady: patr,o - ojciec, al patr,o - ojcu, patr,o,n - ojca (biernik), por patr,o,j - dla ojców, patr,o,j,n - ojców (biernik). 3. Przymiotnik zawsze kończy się na a. Przypadki i liczby też same, co dla rzeczownika. Stopień wyższy tworzy się przez dodanie wyrazu pli (więcej), a najwyższy przez dodanie plej (najwięcej); wyraz „niż" tłumaczy się przez ol. Przykład: Pli blanka il neg^o -bielszy od śniegu. 4. Liczebniki główne nie odmieniają się: unu (1), du (2), tri (3), kvar (4), kvin (5), ses (6), sep (7), ok (8), nau' (9), dek (10), cent (100), mil (1000). Dziesiątki i setki tworzy się przez proste połączenie liczebników. Dla utworzenia liczebników porządkowych dodaje się końcówkę przymiotnika, dla wielorakich - przyrostek -obl, dla ułamkowych - on, dla zbiorowych -op, dla podziałowych - wyraz po. Prócz tego mogą być liczebniki rzeczowne i przysłówkowe. Przykłady: kvin,cent trid,dek tri = 533; kvar,a czwarty; unu,o - jednostka; du,e - po wtóre, po drugie; tri,obl,a - potrójny, trojaki; kvar,on,o - czwarta część, du,op,e - we dwoje, po kkvin - po pięć. 5. Zaimki osobowe: mi (ja), vi (wy, ty), li (on), s^i (ona), g^i (ono; o rzeczy lub zwierzęciu), si (siebie), ni (my), ili (oni,one), oni (zaimek bezosobowy liczby mnogiej), dzierżawcze tworzy się przez dodanie końcówki przymiotnika. Zaimki odmieniają się jak rzeczowniki. Przykłady: mi,n - mnie (biernik); mi,a - mój. 6. Słowo - czasownik - nie odmienia się przez osoby i liczby (np. mi far,as - ja czynię, la patr,o far,as - ojciec czyni, ili far,as - oni czynią). Formy słowa (czasownika): a. Czas teraźniejszy ma zakończenie -as (przykład: mi far,as - ja czynię) B. Czas przeszły - -is ( li far,is - on czynił) C. Czas przyszły - -os (ili far,os - oni będą czynili) C^. Tryb warunkowy - -us (s^i far,us - ona czyniłaby) D. Tryb rozkazujący - -u (far,u - czyń, czyńcie) E. Tryb bezokoliczny - -i (far,i - czynić) Imiesłowy (odmienne i nieodmienne): F. Imiesłów czynny czasu teraźniejszego - -ant (far,ant,a - czyniący, far,ant,e - czyniąc) G. Imiesłów czynny czasu przeszłego - -int (far,int,a - który uczynił) G^. Imiesłów czynny czasu przyszłego - -ont (far,ont,a - który uczyni) H. Imiesłów bierny czasu teraźniejszego - -at (far,at,a - czyniony) H^. Imiesłów bierny czasu przeszłego - -it (far,it,a - uczyniony) I. Imiesłów bierny czasu przyszłego - -ot (far,ot,a - mający być uczynionym) Wszystkie formy strony biernej tworzy się za pomocą odpowiedniej formy słowa (czasownika) esti (być) i imiesłowu biernego czasu teraźniejszego danego czasownika, używa się przy tym przyimka de (np. S^i est,as am,at,a de c^iuj - ona jest kochana przez wszystkich) 7. Przysłówki mają zakończenie -e. Stopniowanie podobne jest do stopniowania przymiotników (np. mia frat,o pli bon,e kant,as ol mi - brat mój lepiej śpiewa ode mnie). 8. Przyimki rządzą wszystkie przypadkiem pierwszym.
|
|