LEKCJA 2
Przed przystąpieniem do drugiej lekcji języka esperanto
przypomnij sobie lekcję poprzednią.
*
Przeczytaj i
przetłumacz na język polski:
Li estas knabo. Li nomiĝas Andreo. Li estas lernanto. Li loĝas
en Budapeŝto. Budapeŝto estas
urbo. Ĝi estas en Hungario. sprawdź
Dzisiejszą
lekcję rozpoczniemy od nauki pozdrowień:
Bonan tagon! - Dzień dobry!
Bonan vesperon! - Dobry
wieczór!
Bonan nokton! - Dobranoc!
Saluton! - Cześć! Czołem!
Ĝis revido! - Do
widzenia!
A oto niektóre zwroty
grzecznościowe:
pardonu – przepraszam; bonvolu – proszę; dankon - dziękuję, dzięki
Pytania tworzymy przy pomocy wyrazu ĉu - czy.
jes - tak ne - nie sed
- lecz, ale
Ĉu Andreo estas lernanto? Czy Andrzej jest uczniem?
Jes, li estas lernanto. Tak, on jest uczniem.
Ĉu Eva estas lernanto? Czy Ewa
jest uczniem?
Ne, ŝi ne estas lernanto,
sed ŝi estas lernantino. Nie, ona
nie jest uczniem, lecz ona jest uczennicą.
*
Przeczytaj i
przetłumacz:
Ĉu
vi estas lernanto? Jes, mi estas lernanto.
Ne, mi ne estas lernanto. Ĉu vi loĝas en Krakovo?
Jes, mi
loĝas en Krakovo. Ne, mi ne
loĝas en Krakovo, sed mi loĝas en Rzeszów. sprawdź
*
Przeczytaj i
przetłumacz poniższą rozmowę:
A: - Bonan tagon!
B: - Bonan tagon!
A: - Kiu vi estas?
B: - Mi estas Beata. Kiu vi
estas?
A: - Mi estas Andreo. En kiu urbo vi loĝas?
B: - Mi loĝas en Varsovio. En kiu urbo vi loĝas?
A:
- Mi loĝas en Budapeŝto.
B: - Ĉu Budapeŝto estas urbo?
A:
- Jes, Budapeŝto estas urbo. Ĝi estas en
Hungario.
B:
- Ĝis revido!
A: - Ĝis
revido! sprawdź
Wiesz już, że rzeczowniki mają zakończenie -o. Oto
kilka nowych rzeczowników:
strato - ulica domo - dom placo
- plac
lingvo - język hundo
- pies besto - zwierzę
Z poprzedniej lekcji wiesz już, że na pytanie „Kiu vi estas?” odpowiadamy wymieniając swoje imię lub nazwisko, nazwę.
Kio? - co? Czym?
Na pytanie „Kio vi estas?” odpowiadamy wymieniając
swój zawód lub zajęcie np.
Kio vi estas? - Czym ty jesteś? Mi estas
instruisto. - Ja jestem nauczycielem.
Kio li estas? - Czym on jest? Li estas lernanto. - On jest
uczniem.
*
Przeczytaj i
przetłumacz:
Kio estas
Eva? Eva estas lernantino.
Kio estas Varsovio? Varsovio estas urbo.
Kio estas hundo? Hundo estas besto.
Kio estas Esperanto? Esperanto estas lingvo. sprawdź
Zauważ, że nazwę języka międzynarodowego po esperancku piszemy dużą literą. (Po polsku piszemy małą - esperanto).
Przymiotniki w esperancie mają zakończenie -a, bez względu na rodzaj np.
bela - ładny, ładna, ładne granda - duży, duża, duże
(Dla uproszczenia przy tłumaczeniu będziemy podawać tylko rodzaj męski).
alta - wysoki diligenta
- pilny longa - długi
gaja - wesoły bona - dobry facila
- łatwy
Przy pomocy przedrostka mal-
tworzymy wyrazy o znaczeniu przeciwnym np.
bela - ładny malbela - brzydki
granda - duży malgranda - mały
alta - wysoki malalta
- niski
diligenta - pilny maldiligenta
- leniwy
gaja - wesoły malgaja
- smutny
*
Co znaczą poniższe
wyrazy:
mallonga, malbona,
malfacila? sprawdź
O przymiotniki pytamy przy pomocy wyrazu: kia? - jaki, jaka, jakie?
kaj = i, a
*
Przeczytaj i
przetłumacz:
Kia lernantino estas Eva? Ŝi estas
bona kaj diligenta lernantino.
Kia urbo estas
Varsovio? Ĝi estas
bela kaj granda urbo.
Kia
estas la strato Marszałkowska. La strato
Marszałkowska estas longa. sprawdź
La jest wyrazem nie posiadającym
samodzielnego znaczenia. Występuje on przed rzeczownikiem i wskazuje, że mamy
na myśli rzecz lub osobę już znaną (tzw. przedimek określony)
np. lernanto - uczeń
(jakiś); la lernanto - uczeń (nam znany,
wiemy, o którym mowa).
strato - ulica (nie wiemy która), la strato - ulica (nam znana, wiemy, o której ulicy mowa - o ulicy Marszałkowskiej).
Wyrazu la nie tłumaczymy. Nie umieszczamy go przed nazwami własnymi.
Oto liczebniki esperanckie od 1 do 10:
unu = 1; du = 2; tri = 3; kvar
= 4; kvin = 5; ses
=6; sep
= 7; ok
= 8; naŭ = 9; dek = 10
*
Przeczytaj poniższe
działania:
1 + 1 = 2
9 +
1 = 10
2 + 1 = 3
3 +
4 = 7 sprawdź
Naucz się dobrze tych liczebników!
alta – wysoki; bela – ładny; besto - zwierzę
bona – dobry; bonan nokton – dobranoc; bonan tagon -
dzień dobry
bonan vesperon
- dobry wieczór; bonvolu
– proszę; ĉu - czy
dankon - dzięki,
dziękuję; dek – dziesięć; diligenta - pilny
domo – dom; du – dwa; Esperanto - esperanto
facila – łatwy; gaja – wesoły; granda - duży
ĝis revido - do widzenia; hundo – pies; jes – tak;
kaj - i,a; kia - jaki, jaka, jakie; kio - co, czym;
kvar – cztery, kvin – pięć; lingvo - język
longa – długi; naŭ – dziewięć; ne - nie
ok – osiem; pardonu – przepraszam; placo - plac
saluton - cześć,
czołem; sed - lecz, ale; sep - siedem
ses
– sześć; strato – ulica; tri - trzy
unu
- jeden, -a, -o
Nie zapomnij tych słów wpisać do słowniczków. Nie zapomnij także wpisać do słowniczka polsko - esperanckiego wyrazów z przedrostkiem mal-, które w przyszłości w naszym słowniczku będziemy pomijać.
malbela – brzydki; malgranda – mały; malalta - niski
mallonga – krótki; maldiligenta – leniwy; malgaja - smutny
malbona – zły; malfacila - trudny
Sprawdź swoje umiejętności
na naszym forum